دعای ربانی یکی از شناخته‌شده‌ترین و مهم‌ترین دعاها در مسیحیت است. این دعا را عیسی مسیح به شاگردان خود آموخت و از آن زمان تاکنون، در سنت‌های گوناگون مسیحی جایگاهی ویژه داشته است. میلیون‌ها مسیحی در سراسر جهان این دعا را در عبادت‌های شخصی، مراسم کلیسایی و لحظه‌های مختلف زندگی روحانی خود می‌خوانند.
دعای ربانی تنها مجموعه‌ای از جمله‌های مذهبی نیست؛ بلکه الگویی برای شناخت رابطه انسان با خدا، ستایش نام او، درخواست تحقق اراده‌اش، بیان نیازهای روزانه، اعتراف به خطاها و طلب رهایی از شر است.
این دعا در انجیل متی ۶:۹–۱۳ و انجیل لوقا ۱۱:۲–۴ ثبت شده است. در انجیل متی، عیسی آن را در چارچوب تعلیمات خود درباره دعا بیان می‌کند؛ در انجیل لوقا نیز این دعا در پاسخ به درخواست یکی از شاگردان مطرح می‌شود که از عیسی می‌خواهد دعا کردن را به آنان بیاموزد.
در سنت‌های مسیحی، این دعا با نام‌هایی مانند «دعای ربانی»، «دعای پدر ما» و «ای پدر ما» شناخته می‌شود. در زبان انگلیسی نیز معمولاً آن را The Lord’s Prayer یا Our Father می‌نامند.
در این مقاله، متن دعای ربانی را معرفی می‌کنیم، معنای بخش‌های مختلف آن را توضیح می‌دهیم و بررسی می‌کنیم که چگونه می‌توانیم پیام این دعا را در زندگی روزمره خود به کار ببریم.
دعای ربانی دعایی است که عیسی مسیح به شاگردان خود آموخت. این دعا در انجیل متی و انجیل لوقا آمده و یکی از مهم‌ترین الگوهای دعا در مسیحیت به شمار می‌رود.
واژه «ربانی» به معنای منسوب به خداوند است؛ بنابراین، «دعای ربانی» به دعایی اشاره دارد که خداوند، یعنی عیسی مسیح، آن را به شاگردان خود تعلیم داد.
این دعا از دو بخش کلی تشکیل می‌شود.
بخش نخست بر خدا، نام او، پادشاهی او و تحقق اراده‌اش تمرکز دارد. بخش دوم به نیازهای انسان مربوط است: نان روزانه، بخشش گناهان و رهایی از وسوسه و شر.
این ترتیب اهمیت زیادی دارد. دعای ربانی ابتدا توجه ما را به خدا معطوف می‌کند و سپس نیازهای شخصی و جمعی انسان را در برابر او قرار می‌دهد.
دعای ربانی همچنین نشان می‌دهد که دعا در مسیحیت فقط درخواست برای دریافت خواسته‌های شخصی نیست. دعا شامل پرستش، اعتماد، مسئولیت‌پذیری، بخشش و تمایل به زندگی مطابق اراده خدا نیز می‌شود.
دعای ربانی در ترجمه‌های مختلف کتاب مقدس و سنت‌های کلیسایی ممکن است با تفاوت‌های جزئی در عبارت‌بندی خوانده شود. متن زیر یک صورت رایج از این دعا در فارسی است؛ برای استفاده رسمی در مراسم کلیسایی، بهتر است متن مورد تأیید کلیسای خود را به کار ببرید.
ای پدر ما که در آسمانی، نام تو مقدس باد.
ملکوت تو بیاید.
اراده تو چنان‌که در آسمان است، بر زمین نیز کرده شود.
نان روزانه ما را امروز به ما بده.
و قرض‌های ما را ببخش، چنان‌که ما نیز قرضداران خود را می‌بخشیم.
و ما را در وسوسه میاور، بلکه ما را از شرارت رهایی ده.
در بسیاری از سنت‌های کلیسایی، دعای ربانی با عبارت دیگری نیز پایان می‌یابد که مضمون آن چنین است:
زیرا ملکوت و قدرت و جلال تا ابد از آن توست. آمین.
این عبارت پایانی در سنت‌های عبادی مختلف جایگاه متفاوتی دارد و در برخی نسخه‌های اصلی و ترجمه‌های کتاب مقدس، در متن متی ۶:۱۳ وجود ندارد. بنابراین، هنگام نقل دعا باید به ترجمه و سنت کلیسایی مورد استفاده توجه کرد.
دعای ربانی در دو انجیل از عهد جدید ثبت شده است.
در متی ۶:۹–۱۳، عیسی دعای ربانی را در بخشی از موعظه خود بر فراز کوه آموزش می‌دهد. پیش از آن، او درباره دعا هشدار می‌دهد که نباید به وسیله‌ای برای نمایش دینداری یا تکرارهای بی‌معنا تبدیل شود.
سپس به شاگردان می‌آموزد که چگونه دعا کنند.
در این زمینه، دعای ربانی الگویی برای دعای صادقانه و معنادار است. این دعا توجه را از خودنمایی و تکرار بی‌توجه کلمات به رابطه با خدا و نیازهای واقعی انسان منتقل می‌کند.
در لوقا ۱۱:۱–۴، یکی از شاگردان از عیسی می‌خواهد که دعا کردن را به آنان بیاموزد، همان‌گونه که یحیای تعمیددهنده نیز به شاگردان خود تعلیم داده بود.
عیسی در پاسخ، دعایی را به آنان آموزش می‌دهد که با دعای ثبت‌شده در متی شباهت فراوان دارد، اما در برخی عبارت‌ها کوتاه‌تر است.
وجود این دعا در دو انجیل نشان می‌دهد که آموزش دعا جایگاهی مهم در رابطه عیسی با شاگردان داشت.
برای درک عمیق‌تر دعای ربانی، بهتر است هر بخش آن را جداگانه بررسی کنیم. هر عبارت به جنبه‌ای از رابطه انسان با خدا و مسئولیت‌های او در زندگی اشاره دارد.
دعای ربانی با خطاب قرار دادن خدا به‌عنوان پدر آغاز می‌شود.
این عبارت بیانگر رابطه‌ای است که عیسی شاگردان خود را به آن دعوت می‌کند. خدا تنها به‌عنوان قدرتی دوردست معرفی نمی‌شود، بلکه در چارچوب ایمان مسیحی، رابطه با او با اعتماد، محبت و احترام همراه است.
واژه «ما» نیز اهمیت دارد. عیسی به شاگردان نمی‌آموزد که فقط بگویند «پدر من»، بلکه آنان را به دعایی دعوت می‌کند که در آن خدا به‌عنوان پدر مشترک جامعه ایمانداران خطاب می‌شود.
این نکته نشان می‌دهد که دعا در مسیحیت فقط تجربه‌ای فردی نیست. انسان در دعا، خود را در کنار دیگران می‌بیند و مسئولیت‌هایش نسبت به آنان را نیز به یاد می‌آورد.
عبارت «که در آسمانی» به جایگاه الهی خدا اشاره دارد. منظور صرفاً تعیین یک مکان جغرافیایی نیست؛ بلکه این عبارت بر تعالی و اقتدار خدا تأکید می‌کند.
هنگام خواندن این عبارت، می‌توانیم به دو موضوع توجه کنیم: اعتماد به خدا و احترام به او.
همچنین واژه «ما» یادآور می‌شود که دعا نباید ما را نسبت به نیازهای دیگران بی‌تفاوت کند. اگر خدا را پدر می‌خوانیم، باید درباره رفتار خود با دیگر انسان‌ها نیز تأمل کنیم.
در این بخش، دعا به تقدیس نام خدا می‌پردازد.
مقدس شمردن نام خدا به معنای آن است که او را با احترام و حرمت بشناسیم و در گفتار و رفتار خود، جایگاه او را جدی بگیریم.
در زبان کتاب مقدس، نام تنها یک واژه برای شناسایی فرد نیست؛ بلکه می‌تواند با هویت، شخصیت و شهرت او ارتباط داشته باشد. بنابراین، مقدس شمردن نام خدا با شناخت و احترام به شخصیت او پیوند دارد.
این درخواست همچنین می‌تواند بیانگر آرزوی آن باشد که خدا در جهان شناخته شود و مردم با حقیقت و محبت او آشنا شوند.
این عبارت ما را دعوت می‌کند که درباره رفتار خود تأمل کنیم.
اگر نام خدا را مقدس می‌شماریم، آیا گفتار و کردار ما با محبت، صداقت و عدالت هماهنگ است؟ آیا رفتار ما به دیگران کمک می‌کند تصویری درست‌تر از ایمان مسیحی ببینند؟
مقدس شمردن نام خدا فقط به کلمات دعا محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند در نحوه رفتار با خانواده، همسایگان، نیازمندان و کسانی که با ما اختلاف دارند نیز بازتاب پیدا کند.
ملکوت خدا یکی از موضوعات اساسی در تعالیم عیسی مسیح است.
در انجیل‌ها، پادشاهی یا ملکوت خدا با فرمانروایی و عمل خدا ارتباط دارد. درخواست «ملکوت تو بیاید» بیانگر امید به تحقق فرمانروایی خدا و اراده اوست.
این درخواست را نباید صرفاً آرزویی برای رفتن به آسمان در آینده دانست. در تعالیم عیسی، ملکوت خدا با زندگی و خدمت او، دعوت به توبه، عدالت، رحمت و دگرگونی زندگی انسان‌ها ارتباط دارد.
بااین‌حال، سنت‌های مسیحی درباره برخی جنبه‌های تحقق ملکوت خدا تأکیدهای متفاوتی دارند. آنچه در این دعا روشن است، درخواست برای تحقق فرمانروایی خداست.
وقتی برای آمدن ملکوت خدا دعا می‌کنیم، می‌توانیم از خود بپرسیم که آیا رفتار و انتخاب‌های ما با ارزش‌های انجیل هماهنگ هستند.
برای مثال، می‌توانیم برای گسترش صلح، کمک به نیازمندان، رفتار عادلانه و کاهش دشمنی میان انسان‌ها تلاش کنیم.
این درخواست ما را از تمرکز صرف بر خواسته‌های شخصی فراتر می‌برد و به امیدی گسترده‌تر برای جهان دعوت می‌کند.
این عبارت بیانگر تمایل به تحقق اراده خدا در زندگی انسان و جهان است.
در دعا، انسان فقط خواسته‌های خود را مطرح نمی‌کند؛ بلکه می‌کوشد زندگی خود را با آنچه نیکو و مطابق اراده خدا می‌داند هماهنگ سازد.
این بخش از دعای ربانی با دعای عیسی در باغ جتسیمانی نیز ارتباط دارد. در متی ۲۶:۳۹، عیسی در آستانه رنج خود دعا می‌کند و اراده پدر را در مرکز دعای خود قرار می‌دهد.
خیر. دعا برای انجام اراده خدا به این معنا نیست که انسان باید در برابر هر شرایطی منفعل بماند یا مسئولیت خود را کنار بگذارد.
اگر با بی‌عدالتی، آسیب یا نیازمندی روبه‌رو هستیم، ممکن است لازم باشد برای اصلاح شرایط اقدام کنیم. درخواست تحقق اراده خدا می‌تواند ما را به مسئولیت‌پذیری، دفاع از حقیقت، کمک به دیگران و انتخاب رفتار درست دعوت کند.
می‌توانیم از خدا بخواهیم که در تصمیم‌های خود حکمت داشته باشیم و به ما کمک کند میان خواسته‌های شخصی و مسئولیت‌های اخلاقی خود تفاوت بگذاریم.
این دعا همچنین یادآور می‌شود که همه‌چیز همیشه مطابق برنامه ما پیش نمی‌رود و گاهی لازم است در شرایط دشوار، برای تشخیص مسیر درست کمک بخواهیم.
در این بخش، دعای ربانی از درخواست‌های مربوط به خدا به نیازهای روزمره انسان می‌پردازد.
نان در این عبارت به نیازهای مادی و زندگی روزانه اشاره دارد. این درخواست یادآوری می‌کند که انسان به غذا، امنیت و امکانات لازم برای ادامه زندگی نیاز دارد.
در سنت‌های مسیحی، این عبارت همچنین می‌تواند با اعتماد روزانه به خدا و وابستگی انسان به او ارتباط داشته باشد.
برخی تفسیرهای مسیحی بر جنبه‌های معنوی این عبارت نیز تأکید می‌کنند؛ بااین‌حال، معنای نیازهای واقعی زندگی در آن اهمیت روشنی دارد.
واژه «امروز» توجه را به نیازهای روزانه جلب می‌کند. این عبارت با تصویری از زندگی همراه است که در آن انسان برای نیازهای واقعی خود به خدا روی می‌آورد و هر روز با اعتماد و مسئولیت زندگی می‌کند.
این بخش به ما یادآوری می‌کند که می‌توانیم برای نیازهای مادی و روزمره خود دعا کنیم. ایمان مسیحی مستلزم انکار نیازهای جسمانی نیست.
همچنین وقتی برای نان روزانه دعا می‌کنیم، نباید کسانی را فراموش کنیم که به غذای کافی دسترسی ندارند. این دعا می‌تواند ما را به سخاوت، کمک به نیازمندان و تلاش برای کاهش گرسنگی و فقر دعوت کند.
در متی ۶:۱۲، درخواست بخشش با مسئولیت بخشیدن دیگران پیوند خورده است.
در متن یونانی انجیل متی، واژه‌ای که در این عبارت به کار رفته، در زمینه گناه و بدهی اخلاقی معنایی گسترده دارد. در لوقا ۱۱:۴ نیز درخواست بخشش گناهان آمده است و سپس به بخشیدن کسانی اشاره می‌شود که به ما بدهکارند.
در سنت‌های مختلف مسیحی، عبارت‌بندی این بخش متفاوت است؛ برخی از واژه «قرض»، برخی از «بدهی» و برخی از «گناه» استفاده می‌کنند.
نکته اصلی این است که انسان در برابر خدا به بخشش نیاز دارد و در عین حال، به بخشیدن دیگران دعوت می‌شود.
بخشش به معنای انکار خطا یا نادیده گرفتن آسیب نیست. همچنین به معنای آن نیست که فرد آسیب‌دیده باید فوراً اعتماد قبلی خود را بازگرداند یا در شرایط ناامن باقی بماند.
بخشش می‌تواند فرایندی دشوار باشد. گاهی برای بازسازی رابطه، اعتراف به خطا، جبران آسیب، تغییر رفتار و برقراری دوباره اعتماد لازم است.
در مواردی که آسیب جدی یا خطر ادامه‌دار وجود دارد، حفظ امنیت و تعیین مرزهای مناسب اهمیت دارد. بخشش نباید وسیله‌ای برای توجیه خشونت یا جلوگیری از عدالت شود.
هنگام خواندن این بخش، می‌توانیم خطاهای خود را صادقانه بررسی کنیم و از خدا برای تغییر رفتار و جبران آسیب کمک بخواهیم.
همچنین می‌توانیم از خود بپرسیم آیا خشم یا میل به انتقام، زندگی ما را تحت تأثیر قرار داده است و چه گام‌هایی برای حرکت به سوی بخشش و عدالت لازم است.
این بخش از دعای ربانی به نیاز انسان به کمک خدا در برابر وسوسه اشاره دارد.
در سنت‌های مسیحی، عبارت‌بندی این درخواست گاهی چنین توضیح داده می‌شود: «مگذار در وسوسه گرفتار شویم» یا «ما را به هنگام آزمون رها مکن». تفاوت در ترجمه‌ها به پیچیدگی معنای عبارت اصلی مربوط است.
مقصود این دعا آن نیست که خدا انسان را به انجام شر دعوت می‌کند. بلکه ایماندار از خدا کمک می‌خواهد تا در برابر وسوسه و آزمون، وفادار بماند و به راه نادرست کشیده نشود.
زندگی انسان با انتخاب‌هایی همراه است که ممکن است میان رفتار درست و نادرست قرار گیرند. گاهی وسوسه به شکل میل به دروغ گفتن، انتقام گرفتن، سوءاستفاده از دیگران یا فرار از مسئولیت ظاهر می‌شود.
این بخش ما را به شناخت ضعف‌های خود و درخواست کمک برای مقابله با آن‌ها دعوت می‌کند.
برای مثال، اگر می‌دانیم در شرایط خاصی احتمال دارد تصمیم نادرستی بگیریم، می‌توانیم برای حکمت دعا کنیم و در عین حال از موقعیت‌های آسیب‌زا فاصله بگیریم، از افراد قابل‌اعتماد کمک بگیریم یا برای تغییر رفتار خود برنامه‌ریزی کنیم.
دعا در اینجا با مسئولیت شخصی و تلاش عملی همراه است.
در پایان متن رایج دعای ربانی، از خدا درخواست می‌شود که انسان را از شر رهایی دهد.
واژه مربوط به «شر» در متن اصلی یونانی می‌تواند به شر به‌طور کلی یا به شخص شرور اشاره داشته باشد. به همین دلیل، ترجمه‌ها و تفسیرهای مسیحی ممکن است در این زمینه تفاوت‌هایی داشته باشند.
در هر صورت، این درخواست نشان می‌دهد که انسان برای مقابله با شر و حفظ وفاداری خود به خدا، نیازمند کمک اوست.
شر می‌تواند در رفتارهای فردی مانند دروغ، نفرت و ظلم دیده شود و در سطح اجتماعی نیز به شکل خشونت، بهره‌کشی و بی‌عدالتی ظاهر شود.
این بخش ما را به دعا برای حفاظت، حکمت و توانایی مقاومت در برابر شر دعوت می‌کند.
همچنین یادآوری می‌کند که مبارزه با شر فقط به درخواست در دعا محدود نیست. انسان می‌تواند با انتخاب صداقت، کمک به آسیب‌دیدگان، دفاع از عدالت و خودداری از مشارکت در رفتارهای زیان‌بار، در برابر شر موضع بگیرد.
در بسیاری از سنت‌های کلیسایی، دعای ربانی با عبارت ستایش‌آمیزی پایان می‌یابد که ملکوت، قدرت و جلال را از آن خدا می‌داند.
این عبارت معمولاً «دعای پایانی ستایش‌آمیز» یا «دُکسولوژی» نامیده می‌شود.
بااین‌حال، این عبارت در برخی نسخه‌های کهن دست‌نویس انجیل متی ۶:۱۳ وجود ندارد و در متن اصلی برخی ترجمه‌های جدید کتاب مقدس نیز جدا از متن دعای ربانی ارائه می‌شود. از سوی دیگر، این عبارت در سنت‌های عبادی مسیحی سابقه‌ای طولانی دارد و در بسیاری از مراسم کلیسایی خوانده می‌شود.
بنابراین، میان متن دعای ثبت‌شده در انجیل و صورت عبادی رایج در کلیساها باید تفاوت قائل شد.
معنای این عبارت، ستایش اقتدار، قدرت و جلال خداست. پس از درخواست برای نیازهای روزانه، بخشش و رهایی از شر، دعا با یادآوری حاکمیت خدا پایان می‌یابد.
یکی از ویژگی‌های مهم دعای ربانی استفاده مکرر از ضمیر جمع است:
پدر ما
نان روزانه ما
قرض‌های ما
ما را ببخش
ما را از شر رهایی ده
این واژه‌ها نشان می‌دهند که دعا فقط بر نیازهای فردی تمرکز ندارد.
حتی زمانی که شخصی به‌تنهایی دعای ربانی را می‌خواند، در زبانی دعا می‌کند که او را به جامعه ایمانداران پیوند می‌دهد.
درخواست نان روزانه «ما» توجه را به نیازهای دیگران نیز معطوف می‌کند. درخواست بخشش «ما» یادآوری می‌کند که همه انسان‌ها به رحمت و اصلاح نیاز دارند. درخواست رهایی «ما» نیز می‌تواند بیانگر امیدی مشترک برای حفاظت و رهایی باشد.
این جنبه جمعی دعای ربانی ما را به محبت، همبستگی و مسئولیت‌پذیری دعوت می‌کند.
دعای ربانی جایگاهی اساسی در سنت کاتولیک دارد. این دعا در عبادت‌های کلیسایی، به‌ویژه در مراسم عشای ربانی، خوانده می‌شود و بخشی مهم از زندگی دعایی کاتولیک‌هاست.
در تعلیم رسمی کلیسای کاتولیک، دعای ربانی به‌عنوان دعایی که عیسی به شاگردان آموخت، جایگاهی ویژه دارد. بخش‌هایی از این دعا نیز در چارچوب آموزش درباره رابطه با خدا، تحقق اراده او، نیازهای انسان، بخشش و مقاومت در برابر شر بررسی می‌شوند.
کاتولیک‌ها می‌توانند دعای ربانی را در عبادت جمعی یا دعای شخصی بخوانند. در هر دو حالت، تأمل درباره معنای آن اهمیت دارد.
خواندن دعا به‌صورت حفظ‌شده می‌تواند بخشی از سنت عبادی باشد؛ اما درک معنای کلمات و تلاش برای زندگی مطابق پیام آن نیز مهم است.
برای مثال، خواندن عبارت «نان روزانه ما را امروز به ما بده» می‌تواند ما را به توجه بیشتر به نیازمندان دعوت کند. خواندن درخواست بخشش نیز می‌تواند فرصتی برای بررسی روابط و تلاش برای اصلاح رفتار باشد.
دعای ربانی در کلیساهای کاتولیک، ارتدوکس و بسیاری از کلیساهای پروتستان خوانده می‌شود. با وجود اشتراک گسترده در ساختار و مضمون دعا، برخی تفاوت‌ها در عبارت‌بندی و شیوه استفاده از آن وجود دارد.
این تفاوت‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
ترجمه واژه‌های مربوط به گناه، قرض و بدهی.
عبارت‌بندی درخواست مربوط به وسوسه.
وجود یا نبود عبارت پایانی درباره ملکوت، قدرت و جلال.
شیوه خواندن دعا در مراسم عبادی.
این تفاوت‌ها را باید در چارچوب تاریخ ترجمه کتاب مقدس و سنت‌های عبادی کلیساها بررسی کرد.
در عین حال، بخش اصلی دعای ربانی در میان سنت‌های گوناگون مسیحی مشترک است و بر ستایش خدا، درخواست تحقق اراده او، نیازهای روزانه، بخشش و رهایی از شر تأکید دارد.
دعای ربانی را می‌توان به‌صورت یک دعای روزانه خواند، اما همچنین می‌توان هر بخش آن را به‌عنوان موضوعی برای تأمل در نظر گرفت.
پیش از شروع، لحظه‌ای مکث کنید. لازم نیست احساس خاصی داشته باشید. فقط تلاش کنید با توجه و صداقت دعا را آغاز کنید.
برای مثال، عبارت «نام تو مقدس باد» را بخوانید و درباره معنای آن فکر کنید.
از خود بپرسید که این عبارت چه ارتباطی با رفتار، تصمیم‌ها یا روابط شما دارد.
پس از خواندن هر بخش، می‌توانید با کلمات خود درباره همان موضوع دعا کنید.
برای نمونه، پس از درخواست نان روزانه، می‌توانید برای تأمین نیازهای خانواده خود و کسانی که با فقر روبه‌رو هستند دعا کنید.
اگر دعای شما توجهتان را به نیاز شخص دیگری جلب می‌کند، بررسی کنید که آیا می‌توانید اقدامی عملی برای کمک انجام دهید.
این روش کمک می‌کند دعای ربانی تنها به تکرار کلمات محدود نماند و به بخشی از رشد روحانی و اخلاقی شما تبدیل شود.
می‌توانید پس از خواندن دعای ربانی، زمانی را به تأمل درباره موضوعات آن اختصاص دهید:
«خدای پدر، کمکم کن نام تو را با احترام یاد کنم و در رفتار خود محبت و حقیقت را نشان دهم.
بگذار در تصمیم‌های روزمره‌ام به ارزش‌های پادشاهی تو توجه کنم و برای عدالت، صلح و کمک به نیازمندان تلاش کنم.
نیازهای امروز خود و خانواده‌ام را به تو می‌سپارم و برای کسانی که از غذا، امنیت یا حمایت کافی برخوردار نیستند دعا می‌کنم.
کمکم کن خطاهای خود را صادقانه بپذیرم و در مسیر بخشش و اصلاح روابط گام بردارم.
در برابر وسوسه و رفتارهای نادرست به من حکمت و قدرت عطا کن و کمکم کن از آنچه به خود و دیگران آسیب می‌رساند فاصله بگیرم.
زندگی‌ام را در مسیر حقیقت، محبت و اراده تو هدایت کن. آمین.»
این متن یک نمونه تأمل شخصی است، نه بخشی از متن رسمی دعای ربانی.
دعای ربانی یکی از مهم‌ترین دعاهای مسیحیت است که عیسی مسیح آن را به شاگردان خود آموخت. این دعا در انجیل متی و انجیل لوقا ثبت شده و در سنت‌های گوناگون مسیحی جایگاهی ویژه دارد.
این دعا با خطاب قرار دادن خدا به‌عنوان پدر آغاز می‌شود و سپس به تقدیس نام او، آمدن ملکوتش و تحقق اراده‌اش می‌پردازد. پس از آن، نیازهای روزانه، بخشش گناهان و درخواست رهایی از وسوسه و شر مطرح می‌شوند.
دعای ربانی الگویی برای رابطه با خدا و نیز یادآوری مسئولیت انسان در برابر دیگران است. واژه «ما» در سراسر دعا نشان می‌دهد که نیازهای جامعه ایمانداران و مسئولیت‌های مشترک نیز اهمیت دارند.
خواندن این دعا می‌تواند فرصتی برای تأمل درباره اعتماد به خدا، شکرگزاری، بخشش، عدالت و مسئولیت‌پذیری باشد.
هنگامی که دعای ربانی را می‌خوانیم، می‌توانیم علاوه بر توجه به کلمات آن، از خود بپرسیم که چگونه می‌توانیم پیام آن را در رفتار روزمره خود منعکس کنیم. به این ترتیب، این دعای کهن می‌تواند همچنان بخشی زنده و معنادار از زندگی روحانی مسیحیان باشد.
دعای ربانی یکی از شناخته‌شده‌ترین و مهم‌ترین دعاها در مسیحیت است. این دعا را عیسی مسیح به شاگردان خود آموخت و از آن زمان تاکنون، در سنت‌های گوناگون مسیحی جایگاهی ویژه داشته است. میلیون‌ها مسیحی در سراسر جهان این دعا را در عبادت‌های شخصی، مراسم کلیسایی و لحظه‌های مختلف زندگی روحانی خود می‌خوانند.
دعای ربانی تنها مجموعه‌ای از جمله‌های مذهبی نیست؛ بلکه الگویی برای شناخت رابطه انسان با خدا، ستایش نام او، درخواست تحقق اراده‌اش، بیان نیازهای روزانه، اعتراف به خطاها و طلب رهایی از شر است.
این دعا در انجیل متی ۶:۹–۱۳ و انجیل لوقا ۱۱:۲–۴ ثبت شده است. در انجیل متی، عیسی آن را در چارچوب تعلیمات خود درباره دعا بیان می‌کند؛ در انجیل لوقا نیز این دعا در پاسخ به درخواست یکی از شاگردان مطرح می‌شود که از عیسی می‌خواهد دعا کردن را به آنان بیاموزد.
در سنت‌های مسیحی، این دعا با نام‌هایی مانند «دعای ربانی»، «دعای پدر ما» و «ای پدر ما» شناخته می‌شود. در زبان انگلیسی نیز معمولاً آن را The Lord’s Prayer یا Our Father می‌نامند.
در این مقاله، متن دعای ربانی را معرفی می‌کنیم، معنای بخش‌های مختلف آن را توضیح می‌دهیم و بررسی می‌کنیم که چگونه می‌توانیم پیام این دعا را در زندگی روزمره خود به کار ببریم.
دعای ربانی دعایی است که عیسی مسیح به شاگردان خود آموخت. این دعا در انجیل متی و انجیل لوقا آمده و یکی از مهم‌ترین الگوهای دعا در مسیحیت به شمار می‌رود.
واژه «ربانی» به معنای منسوب به خداوند است؛ بنابراین، «دعای ربانی» به دعایی اشاره دارد که خداوند، یعنی عیسی مسیح، آن را به شاگردان خود تعلیم داد.
این دعا از دو بخش کلی تشکیل می‌شود.
بخش نخست بر خدا، نام او، پادشاهی او و تحقق اراده‌اش تمرکز دارد. بخش دوم به نیازهای انسان مربوط است: نان روزانه، بخشش گناهان و رهایی از وسوسه و شر.
این ترتیب اهمیت زیادی دارد. دعای ربانی ابتدا توجه ما را به خدا معطوف می‌کند و سپس نیازهای شخصی و جمعی انسان را در برابر او قرار می‌دهد.
دعای ربانی همچنین نشان می‌دهد که دعا در مسیحیت فقط درخواست برای دریافت خواسته‌های شخصی نیست. دعا شامل پرستش، اعتماد، مسئولیت‌پذیری، بخشش و تمایل به زندگی مطابق اراده خدا نیز می‌شود.
دعای ربانی در ترجمه‌های مختلف کتاب مقدس و سنت‌های کلیسایی ممکن است با تفاوت‌های جزئی در عبارت‌بندی خوانده شود. متن زیر یک صورت رایج از این دعا در فارسی است؛ برای استفاده رسمی در مراسم کلیسایی، بهتر است متن مورد تأیید کلیسای خود را به کار ببرید.
ای پدر ما که در آسمانی، نام تو مقدس باد.
ملکوت تو بیاید.
اراده تو چنان‌که در آسمان است، بر زمین نیز کرده شود.
نان روزانه ما را امروز به ما بده.
و قرض‌های ما را ببخش، چنان‌که ما نیز قرضداران خود را می‌بخشیم.
و ما را در وسوسه میاور، بلکه ما را از شرارت رهایی ده.
در بسیاری از سنت‌های کلیسایی، دعای ربانی با عبارت دیگری نیز پایان می‌یابد که مضمون آن چنین است:
زیرا ملکوت و قدرت و جلال تا ابد از آن توست. آمین.
این عبارت پایانی در سنت‌های عبادی مختلف جایگاه متفاوتی دارد و در برخی نسخه‌های اصلی و ترجمه‌های کتاب مقدس، در متن متی ۶:۱۳ وجود ندارد. بنابراین، هنگام نقل دعا باید به ترجمه و سنت کلیسایی مورد استفاده توجه کرد.
دعای ربانی در دو انجیل از عهد جدید ثبت شده است.
در متی ۶:۹–۱۳، عیسی دعای ربانی را در بخشی از موعظه خود بر فراز کوه آموزش می‌دهد. پیش از آن، او درباره دعا هشدار می‌دهد که نباید به وسیله‌ای برای نمایش دینداری یا تکرارهای بی‌معنا تبدیل شود.
سپس به شاگردان می‌آموزد که چگونه دعا کنند.
در این زمینه، دعای ربانی الگویی برای دعای صادقانه و معنادار است. این دعا توجه را از خودنمایی و تکرار بی‌توجه کلمات به رابطه با خدا و نیازهای واقعی انسان منتقل می‌کند.
در لوقا ۱۱:۱–۴، یکی از شاگردان از عیسی می‌خواهد که دعا کردن را به آنان بیاموزد، همان‌گونه که یحیای تعمیددهنده نیز به شاگردان خود تعلیم داده بود.
عیسی در پاسخ، دعایی را به آنان آموزش می‌دهد که با دعای ثبت‌شده در متی شباهت فراوان دارد، اما در برخی عبارت‌ها کوتاه‌تر است.
وجود این دعا در دو انجیل نشان می‌دهد که آموزش دعا جایگاهی مهم در رابطه عیسی با شاگردان داشت.
برای درک عمیق‌تر دعای ربانی، بهتر است هر بخش آن را جداگانه بررسی کنیم. هر عبارت به جنبه‌ای از رابطه انسان با خدا و مسئولیت‌های او در زندگی اشاره دارد.
دعای ربانی با خطاب قرار دادن خدا به‌عنوان پدر آغاز می‌شود.
این عبارت بیانگر رابطه‌ای است که عیسی شاگردان خود را به آن دعوت می‌کند. خدا تنها به‌عنوان قدرتی دوردست معرفی نمی‌شود، بلکه در چارچوب ایمان مسیحی، رابطه با او با اعتماد، محبت و احترام همراه است.
واژه «ما» نیز اهمیت دارد. عیسی به شاگردان نمی‌آموزد که فقط بگویند «پدر من»، بلکه آنان را به دعایی دعوت می‌کند که در آن خدا به‌عنوان پدر مشترک جامعه ایمانداران خطاب می‌شود.
این نکته نشان می‌دهد که دعا در مسیحیت فقط تجربه‌ای فردی نیست. انسان در دعا، خود را در کنار دیگران می‌بیند و مسئولیت‌هایش نسبت به آنان را نیز به یاد می‌آورد.
عبارت «که در آسمانی» به جایگاه الهی خدا اشاره دارد. منظور صرفاً تعیین یک مکان جغرافیایی نیست؛ بلکه این عبارت بر تعالی و اقتدار خدا تأکید می‌کند.
هنگام خواندن این عبارت، می‌توانیم به دو موضوع توجه کنیم: اعتماد به خدا و احترام به او.
همچنین واژه «ما» یادآور می‌شود که دعا نباید ما را نسبت به نیازهای دیگران بی‌تفاوت کند. اگر خدا را پدر می‌خوانیم، باید درباره رفتار خود با دیگر انسان‌ها نیز تأمل کنیم.
در این بخش، دعا به تقدیس نام خدا می‌پردازد.
مقدس شمردن نام خدا به معنای آن است که او را با احترام و حرمت بشناسیم و در گفتار و رفتار خود، جایگاه او را جدی بگیریم.
در زبان کتاب مقدس، نام تنها یک واژه برای شناسایی فرد نیست؛ بلکه می‌تواند با هویت، شخصیت و شهرت او ارتباط داشته باشد. بنابراین، مقدس شمردن نام خدا با شناخت و احترام به شخصیت او پیوند دارد.
این درخواست همچنین می‌تواند بیانگر آرزوی آن باشد که خدا در جهان شناخته شود و مردم با حقیقت و محبت او آشنا شوند.
این عبارت ما را دعوت می‌کند که درباره رفتار خود تأمل کنیم.
اگر نام خدا را مقدس می‌شماریم، آیا گفتار و کردار ما با محبت، صداقت و عدالت هماهنگ است؟ آیا رفتار ما به دیگران کمک می‌کند تصویری درست‌تر از ایمان مسیحی ببینند؟
مقدس شمردن نام خدا فقط به کلمات دعا محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند در نحوه رفتار با خانواده، همسایگان، نیازمندان و کسانی که با ما اختلاف دارند نیز بازتاب پیدا کند.
ملکوت خدا یکی از موضوعات اساسی در تعالیم عیسی مسیح است.
در انجیل‌ها، پادشاهی یا ملکوت خدا با فرمانروایی و عمل خدا ارتباط دارد. درخواست «ملکوت تو بیاید» بیانگر امید به تحقق فرمانروایی خدا و اراده اوست.
این درخواست را نباید صرفاً آرزویی برای رفتن به آسمان در آینده دانست. در تعالیم عیسی، ملکوت خدا با زندگی و خدمت او، دعوت به توبه، عدالت، رحمت و دگرگونی زندگی انسان‌ها ارتباط دارد.
بااین‌حال، سنت‌های مسیحی درباره برخی جنبه‌های تحقق ملکوت خدا تأکیدهای متفاوتی دارند. آنچه در این دعا روشن است، درخواست برای تحقق فرمانروایی خداست.
وقتی برای آمدن ملکوت خدا دعا می‌کنیم، می‌توانیم از خود بپرسیم که آیا رفتار و انتخاب‌های ما با ارزش‌های انجیل هماهنگ هستند.
برای مثال، می‌توانیم برای گسترش صلح، کمک به نیازمندان، رفتار عادلانه و کاهش دشمنی میان انسان‌ها تلاش کنیم.
این درخواست ما را از تمرکز صرف بر خواسته‌های شخصی فراتر می‌برد و به امیدی گسترده‌تر برای جهان دعوت می‌کند.
این عبارت بیانگر تمایل به تحقق اراده خدا در زندگی انسان و جهان است.
در دعا، انسان فقط خواسته‌های خود را مطرح نمی‌کند؛ بلکه می‌کوشد زندگی خود را با آنچه نیکو و مطابق اراده خدا می‌داند هماهنگ سازد.
این بخش از دعای ربانی با دعای عیسی در باغ جتسیمانی نیز ارتباط دارد. در متی ۲۶:۳۹، عیسی در آستانه رنج خود دعا می‌کند و اراده پدر را در مرکز دعای خود قرار می‌دهد.
خیر. دعا برای انجام اراده خدا به این معنا نیست که انسان باید در برابر هر شرایطی منفعل بماند یا مسئولیت خود را کنار بگذارد.
اگر با بی‌عدالتی، آسیب یا نیازمندی روبه‌رو هستیم، ممکن است لازم باشد برای اصلاح شرایط اقدام کنیم. درخواست تحقق اراده خدا می‌تواند ما را به مسئولیت‌پذیری، دفاع از حقیقت، کمک به دیگران و انتخاب رفتار درست دعوت کند.
می‌توانیم از خدا بخواهیم که در تصمیم‌های خود حکمت داشته باشیم و به ما کمک کند میان خواسته‌های شخصی و مسئولیت‌های اخلاقی خود تفاوت بگذاریم.
این دعا همچنین یادآور می‌شود که همه‌چیز همیشه مطابق برنامه ما پیش نمی‌رود و گاهی لازم است در شرایط دشوار، برای تشخیص مسیر درست کمک بخواهیم.
در این بخش، دعای ربانی از درخواست‌های مربوط به خدا به نیازهای روزمره انسان می‌پردازد.
نان در این عبارت به نیازهای مادی و زندگی روزانه اشاره دارد. این درخواست یادآوری می‌کند که انسان به غذا، امنیت و امکانات لازم برای ادامه زندگی نیاز دارد.
در سنت‌های مسیحی، این عبارت همچنین می‌تواند با اعتماد روزانه به خدا و وابستگی انسان به او ارتباط داشته باشد.
برخی تفسیرهای مسیحی بر جنبه‌های معنوی این عبارت نیز تأکید می‌کنند؛ بااین‌حال، معنای نیازهای واقعی زندگی در آن اهمیت روشنی دارد.
واژه «امروز» توجه را به نیازهای روزانه جلب می‌کند. این عبارت با تصویری از زندگی همراه است که در آن انسان برای نیازهای واقعی خود به خدا روی می‌آورد و هر روز با اعتماد و مسئولیت زندگی می‌کند.
این بخش به ما یادآوری می‌کند که می‌توانیم برای نیازهای مادی و روزمره خود دعا کنیم. ایمان مسیحی مستلزم انکار نیازهای جسمانی نیست.
همچنین وقتی برای نان روزانه دعا می‌کنیم، نباید کسانی را فراموش کنیم که به غذای کافی دسترسی ندارند. این دعا می‌تواند ما را به سخاوت، کمک به نیازمندان و تلاش برای کاهش گرسنگی و فقر دعوت کند.
در متی ۶:۱۲، درخواست بخشش با مسئولیت بخشیدن دیگران پیوند خورده است.
در متن یونانی انجیل متی، واژه‌ای که در این عبارت به کار رفته، در زمینه گناه و بدهی اخلاقی معنایی گسترده دارد. در لوقا ۱۱:۴ نیز درخواست بخشش گناهان آمده است و سپس به بخشیدن کسانی اشاره می‌شود که به ما بدهکارند.
در سنت‌های مختلف مسیحی، عبارت‌بندی این بخش متفاوت است؛ برخی از واژه «قرض»، برخی از «بدهی» و برخی از «گناه» استفاده می‌کنند.
نکته اصلی این است که انسان در برابر خدا به بخشش نیاز دارد و در عین حال، به بخشیدن دیگران دعوت می‌شود.
بخشش به معنای انکار خطا یا نادیده گرفتن آسیب نیست. همچنین به معنای آن نیست که فرد آسیب‌دیده باید فوراً اعتماد قبلی خود را بازگرداند یا در شرایط ناامن باقی بماند.
بخشش می‌تواند فرایندی دشوار باشد. گاهی برای بازسازی رابطه، اعتراف به خطا، جبران آسیب، تغییر رفتار و برقراری دوباره اعتماد لازم است.
در مواردی که آسیب جدی یا خطر ادامه‌دار وجود دارد، حفظ امنیت و تعیین مرزهای مناسب اهمیت دارد. بخشش نباید وسیله‌ای برای توجیه خشونت یا جلوگیری از عدالت شود.
هنگام خواندن این بخش، می‌توانیم خطاهای خود را صادقانه بررسی کنیم و از خدا برای تغییر رفتار و جبران آسیب کمک بخواهیم.
همچنین می‌توانیم از خود بپرسیم آیا خشم یا میل به انتقام، زندگی ما را تحت تأثیر قرار داده است و چه گام‌هایی برای حرکت به سوی بخشش و عدالت لازم است.
این بخش از دعای ربانی به نیاز انسان به کمک خدا در برابر وسوسه اشاره دارد.
در سنت‌های مسیحی، عبارت‌بندی این درخواست گاهی چنین توضیح داده می‌شود: «مگذار در وسوسه گرفتار شویم» یا «ما را به هنگام آزمون رها مکن». تفاوت در ترجمه‌ها به پیچیدگی معنای عبارت اصلی مربوط است.
مقصود این دعا آن نیست که خدا انسان را به انجام شر دعوت می‌کند. بلکه ایماندار از خدا کمک می‌خواهد تا در برابر وسوسه و آزمون، وفادار بماند و به راه نادرست کشیده نشود.
زندگی انسان با انتخاب‌هایی همراه است که ممکن است میان رفتار درست و نادرست قرار گیرند. گاهی وسوسه به شکل میل به دروغ گفتن، انتقام گرفتن، سوءاستفاده از دیگران یا فرار از مسئولیت ظاهر می‌شود.
این بخش ما را به شناخت ضعف‌های خود و درخواست کمک برای مقابله با آن‌ها دعوت می‌کند.
برای مثال، اگر می‌دانیم در شرایط خاصی احتمال دارد تصمیم نادرستی بگیریم، می‌توانیم برای حکمت دعا کنیم و در عین حال از موقعیت‌های آسیب‌زا فاصله بگیریم، از افراد قابل‌اعتماد کمک بگیریم یا برای تغییر رفتار خود برنامه‌ریزی کنیم.
دعا در اینجا با مسئولیت شخصی و تلاش عملی همراه است.
در پایان متن رایج دعای ربانی، از خدا درخواست می‌شود که انسان را از شر رهایی دهد.
واژه مربوط به «شر» در متن اصلی یونانی می‌تواند به شر به‌طور کلی یا به شخص شرور اشاره داشته باشد. به همین دلیل، ترجمه‌ها و تفسیرهای مسیحی ممکن است در این زمینه تفاوت‌هایی داشته باشند.
در هر صورت، این درخواست نشان می‌دهد که انسان برای مقابله با شر و حفظ وفاداری خود به خدا، نیازمند کمک اوست.
شر می‌تواند در رفتارهای فردی مانند دروغ، نفرت و ظلم دیده شود و در سطح اجتماعی نیز به شکل خشونت، بهره‌کشی و بی‌عدالتی ظاهر شود.
این بخش ما را به دعا برای حفاظت، حکمت و توانایی مقاومت در برابر شر دعوت می‌کند.
همچنین یادآوری می‌کند که مبارزه با شر فقط به درخواست در دعا محدود نیست. انسان می‌تواند با انتخاب صداقت، کمک به آسیب‌دیدگان، دفاع از عدالت و خودداری از مشارکت در رفتارهای زیان‌بار، در برابر شر موضع بگیرد.
در بسیاری از سنت‌های کلیسایی، دعای ربانی با عبارت ستایش‌آمیزی پایان می‌یابد که ملکوت، قدرت و جلال را از آن خدا می‌داند.
این عبارت معمولاً «دعای پایانی ستایش‌آمیز» یا «دُکسولوژی» نامیده می‌شود.
بااین‌حال، این عبارت در برخی نسخه‌های کهن دست‌نویس انجیل متی ۶:۱۳ وجود ندارد و در متن اصلی برخی ترجمه‌های جدید کتاب مقدس نیز جدا از متن دعای ربانی ارائه می‌شود. از سوی دیگر، این عبارت در سنت‌های عبادی مسیحی سابقه‌ای طولانی دارد و در بسیاری از مراسم کلیسایی خوانده می‌شود.
بنابراین، میان متن دعای ثبت‌شده در انجیل و صورت عبادی رایج در کلیساها باید تفاوت قائل شد.
معنای این عبارت، ستایش اقتدار، قدرت و جلال خداست. پس از درخواست برای نیازهای روزانه، بخشش و رهایی از شر، دعا با یادآوری حاکمیت خدا پایان می‌یابد.
یکی از ویژگی‌های مهم دعای ربانی استفاده مکرر از ضمیر جمع است:
پدر ما
نان روزانه ما
قرض‌های ما
ما را ببخش
ما را از شر رهایی ده
این واژه‌ها نشان می‌دهند که دعا فقط بر نیازهای فردی تمرکز ندارد.
حتی زمانی که شخصی به‌تنهایی دعای ربانی را می‌خواند، در زبانی دعا می‌کند که او را به جامعه ایمانداران پیوند می‌دهد.
درخواست نان روزانه «ما» توجه را به نیازهای دیگران نیز معطوف می‌کند. درخواست بخشش «ما» یادآوری می‌کند که همه انسان‌ها به رحمت و اصلاح نیاز دارند. درخواست رهایی «ما» نیز می‌تواند بیانگر امیدی مشترک برای حفاظت و رهایی باشد.
این جنبه جمعی دعای ربانی ما را به محبت، همبستگی و مسئولیت‌پذیری دعوت می‌کند.
دعای ربانی جایگاهی اساسی در سنت کاتولیک دارد. این دعا در عبادت‌های کلیسایی، به‌ویژه در مراسم عشای ربانی، خوانده می‌شود و بخشی مهم از زندگی دعایی کاتولیک‌هاست.
در تعلیم رسمی کلیسای کاتولیک، دعای ربانی به‌عنوان دعایی که عیسی به شاگردان آموخت، جایگاهی ویژه دارد. بخش‌هایی از این دعا نیز در چارچوب آموزش درباره رابطه با خدا، تحقق اراده او، نیازهای انسان، بخشش و مقاومت در برابر شر بررسی می‌شوند.
کاتولیک‌ها می‌توانند دعای ربانی را در عبادت جمعی یا دعای شخصی بخوانند. در هر دو حالت، تأمل درباره معنای آن اهمیت دارد.
خواندن دعا به‌صورت حفظ‌شده می‌تواند بخشی از سنت عبادی باشد؛ اما درک معنای کلمات و تلاش برای زندگی مطابق پیام آن نیز مهم است.
برای مثال، خواندن عبارت «نان روزانه ما را امروز به ما بده» می‌تواند ما را به توجه بیشتر به نیازمندان دعوت کند. خواندن درخواست بخشش نیز می‌تواند فرصتی برای بررسی روابط و تلاش برای اصلاح رفتار باشد.
دعای ربانی در کلیساهای کاتولیک، ارتدوکس و بسیاری از کلیساهای پروتستان خوانده می‌شود. با وجود اشتراک گسترده در ساختار و مضمون دعا، برخی تفاوت‌ها در عبارت‌بندی و شیوه استفاده از آن وجود دارد.
این تفاوت‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
ترجمه واژه‌های مربوط به گناه، قرض و بدهی.
عبارت‌بندی درخواست مربوط به وسوسه.
وجود یا نبود عبارت پایانی درباره ملکوت، قدرت و جلال.
شیوه خواندن دعا در مراسم عبادی.
این تفاوت‌ها را باید در چارچوب تاریخ ترجمه کتاب مقدس و سنت‌های عبادی کلیساها بررسی کرد.
در عین حال، بخش اصلی دعای ربانی در میان سنت‌های گوناگون مسیحی مشترک است و بر ستایش خدا، درخواست تحقق اراده او، نیازهای روزانه، بخشش و رهایی از شر تأکید دارد.
دعای ربانی را می‌توان به‌صورت یک دعای روزانه خواند، اما همچنین می‌توان هر بخش آن را به‌عنوان موضوعی برای تأمل در نظر گرفت.
پیش از شروع، لحظه‌ای مکث کنید. لازم نیست احساس خاصی داشته باشید. فقط تلاش کنید با توجه و صداقت دعا را آغاز کنید.
برای مثال، عبارت «نام تو مقدس باد» را بخوانید و درباره معنای آن فکر کنید.
از خود بپرسید که این عبارت چه ارتباطی با رفتار، تصمیم‌ها یا روابط شما دارد.
پس از خواندن هر بخش، می‌توانید با کلمات خود درباره همان موضوع دعا کنید.
برای نمونه، پس از درخواست نان روزانه، می‌توانید برای تأمین نیازهای خانواده خود و کسانی که با فقر روبه‌رو هستند دعا کنید.
اگر دعای شما توجهتان را به نیاز شخص دیگری جلب می‌کند، بررسی کنید که آیا می‌توانید اقدامی عملی برای کمک انجام دهید.
این روش کمک می‌کند دعای ربانی تنها به تکرار کلمات محدود نماند و به بخشی از رشد روحانی و اخلاقی شما تبدیل شود.
می‌توانید پس از خواندن دعای ربانی، زمانی را به تأمل درباره موضوعات آن اختصاص دهید:
«خدای پدر، کمکم کن نام تو را با احترام یاد کنم و در رفتار خود محبت و حقیقت را نشان دهم.
بگذار در تصمیم‌های روزمره‌ام به ارزش‌های پادشاهی تو توجه کنم و برای عدالت، صلح و کمک به نیازمندان تلاش کنم.
نیازهای امروز خود و خانواده‌ام را به تو می‌سپارم و برای کسانی که از غذا، امنیت یا حمایت کافی برخوردار نیستند دعا می‌کنم.
کمکم کن خطاهای خود را صادقانه بپذیرم و در مسیر بخشش و اصلاح روابط گام بردارم.
در برابر وسوسه و رفتارهای نادرست به من حکمت و قدرت عطا کن و کمکم کن از آنچه به خود و دیگران آسیب می‌رساند فاصله بگیرم.
زندگی‌ام را در مسیر حقیقت، محبت و اراده تو هدایت کن. آمین.»
این متن یک نمونه تأمل شخصی است، نه بخشی از متن رسمی دعای ربانی.
دعای ربانی یکی از مهم‌ترین دعاهای مسیحیت است که عیسی مسیح آن را به شاگردان خود آموخت. این دعا در انجیل متی و انجیل لوقا ثبت شده و در سنت‌های گوناگون مسیحی جایگاهی ویژه دارد.
این دعا با خطاب قرار دادن خدا به‌عنوان پدر آغاز می‌شود و سپس به تقدیس نام او، آمدن ملکوتش و تحقق اراده‌اش می‌پردازد. پس از آن، نیازهای روزانه، بخشش گناهان و درخواست رهایی از وسوسه و شر مطرح می‌شوند.
دعای ربانی الگویی برای رابطه با خدا و نیز یادآوری مسئولیت انسان در برابر دیگران است. واژه «ما» در سراسر دعا نشان می‌دهد که نیازهای جامعه ایمانداران و مسئولیت‌های مشترک نیز اهمیت دارند.
خواندن این دعا می‌تواند فرصتی برای تأمل درباره اعتماد به خدا، شکرگزاری، بخشش، عدالت و مسئولیت‌پذیری باشد.
هنگامی که دعای ربانی را می‌خوانیم، می‌توانیم علاوه بر توجه به کلمات آن، از خود بپرسیم که چگونه می‌توانیم پیام آن را در رفتار روزمره خود منعکس کنیم. به این ترتیب، این دعای کهن می‌تواند همچنان بخشی زنده و معنادار از زندگی روحانی مسیحیان باشد.
© تمامی حقوق محفوظ است | دعاهای عیسی – وب‌سایت مستقل منابع مسیحی فارسی