کتاب مقدس برای مسیحیان منبعی بنیادی برای شناخت خدا، آشنایی با تاریخ ایمان، مطالعه زندگی و تعالیم عیسی مسیح و تأمل درباره زندگی اخلاقی و معنوی است. مطالعه این کتاب می‌تواند فرصتی برای یادگیری، دعا، خودشناسی و رشد در ایمان فراهم کند.
بااین‌حال، خواندن کتاب مقدس همیشه به معنای درک کامل پیام آن نیست. بعضی بخش‌ها روایت‌های تاریخی هستند، بعضی سرود و دعا، برخی اندرزهای حکمت‌آمیز و برخی دیگر نوشته‌های نبوی یا نامه‌هایی خطاب به جوامع مسیحی نخستین. هر یک از این انواع ادبی به شیوه‌ای متفاوت باید مطالعه شوند.
برای مثال، خواندن یک مزمور با مطالعه یک روایت تاریخی در کتاب پادشاهان یکسان نیست. همچنین، برای فهم بهتر نامه‌های رسولان باید به مخاطبان و شرایطی توجه کرد که نامه در پاسخ به آنها نوشته شده است.
مطالعه مؤثر کتاب مقدس به زمان، توجه و آمادگی برای پرسیدن سؤال نیاز دارد. لازم نیست از همان ابتدا همه بخش‌ها را به‌طور کامل بفهمید. می‌توانید با برنامه‌ای ساده شروع کنید، هر روز بخش کوتاهی بخوانید و به‌تدریج شناخت خود را گسترش دهید.
در این راهنما، با روش‌های مطالعه کتاب مقدس، انتخاب نقطه شروع، برنامه‌ریزی روزانه و شیوه پیوند دادن مطالعه با دعا و زندگی روزمره آشنا می‌شویم.
مطالعه کتاب مقدس فرایندی است که در آن خواننده متن را با دقت می‌خواند، زمینه تاریخی و ادبی آن را بررسی می‌کند، پیام اصلی را می‌جوید و درباره اهمیت آن تأمل می‌کند.
مطالعه کتاب مقدس می‌تواند اهداف مختلفی داشته باشد:
شناخت بهتر زندگی و تعالیم عیسی مسیح
آشنایی با تاریخ و سنت‌های کتاب مقدس
فهم بهتر موضوعاتی مانند ایمان، محبت، بخشش و عدالت
شناخت ساختار عهد عتیق و عهد جدید
بررسی ارتباط میان بخش‌های مختلف کتاب مقدس
استفاده از متون کتاب مقدس در دعا و تأمل
رشد در شناخت اخلاق مسیحی و مسئولیت در برابر دیگران
این اهداف می‌توانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند. برای مثال، ممکن است فردی انجیل لوقا را با هدف شناخت زندگی عیسی بخواند و هم‌زمان درباره دعا، رحمت و رفتار با نیازمندان نیز تأمل کند.
نکته مهم آن است که مطالعه کتاب مقدس فقط به یافتن جمله‌هایی برای پاسخ سریع به پرسش‌های روزمره محدود نشود. فهم بهتر متن به توجه به کل روایت، نوع ادبی، زمینه تاریخی و ارتباط آن با بخش‌های دیگر نیاز دارد.
چهار انجیل، یعنی متی، مرقس، لوقا و یوحنا، منابع اصلی کتاب مقدس برای شناخت زندگی و تعالیم عیسی مسیح هستند.
با مطالعه این نوشته‌ها، خواننده با موعظه‌ها، تمثیل‌ها، معجزات، ملاقات‌های عیسی با مردم و روایت مرگ و رستاخیز او آشنا می‌شود.
مطالعه منظم انجیل‌ها کمک می‌کند تعالیم عیسی را در زمینه اصلی خود بخوانیم و میان یک جمله جداشده از متن و پیام کلی آن تفاوت بگذاریم.
عهد عتیق و عهد جدید روایت‌ها و نوشته‌هایی را در بر می‌گیرند که در دوره‌ها و شرایط تاریخی گوناگون شکل گرفته‌اند.
مطالعه آنها به خواننده کمک می‌کند با شخصیت‌هایی مانند ابراهیم، موسی، داوود، پیامبران، رسولان و جوامع نخستین مسیحی آشنا شود.
این شناخت تاریخی، زمینه‌ای برای درک بهتر بسیاری از موضوعات و ارجاعات کتاب مقدس فراهم می‌کند.
بخش‌های گوناگون کتاب مقدس درباره موضوعاتی مانند صداقت، عدالت، فروتنی، محبت به همسایه، مراقبت از نیازمندان و مسئولیت‌پذیری سخن می‌گویند.
مطالعه این متون فرصتی برای بررسی رفتار و تصمیم‌های شخصی فراهم می‌کند. بااین‌حال، کاربرد هر متن باید با توجه به معنای آن و زمینه تاریخی و ادبی‌اش صورت گیرد.
بسیاری از مسیحیان مطالعه کتاب مقدس را با دعا همراه می‌کنند. در این روش، خواننده پس از مطالعه یک بخش، درباره پیام آن مکث می‌کند و در دعا پاسخ خود را به آن بیان می‌کند.
برای مثال، مطالعه یک مزمور می‌تواند به ستایش، شکرگزاری، اعتراف یا درخواست کمک در دعا منجر شود.
مطالعه کتاب مقدس در کنار آشنایی با سنت و تعالیم کلیسایی می‌تواند به درک عمیق‌تر متن کمک کند. سنت‌های مسیحی در برخی مسائل تفسیری تفاوت‌هایی دارند؛ بنابراین، خوب است خواننده بداند از کدام ترجمه و کدام سنت تفسیری استفاده می‌کند.
اگر برای نخستین بار قصد دارید کتاب مقدس را به‌صورت منظم مطالعه کنید، بهتر است با بخشی آغاز کنید که روایت و پیام آن برای شما قابل پیگیری باشد.
انجیل مرقس روایتی نسبتاً کوتاه و پرتحرک از خدمت عیسی مسیح ارائه می‌کند. این انجیل به اعمال عیسی، تعلیم، شفای بیماران، سفر او به اورشلیم و رویدادهای پایانی زندگی زمینی او می‌پردازد.
مرقس انتخاب مناسبی برای کسی است که می‌خواهد ابتدا با روایت زندگی عیسی آشنا شود.
انجیل لوقا به موضوعاتی مانند رحمت، دعا، توبه، شادی و توجه به افراد نادیده‌گرفته‌شده در جامعه می‌پردازد.
داستان‌هایی مانند سامری نیکوکار و پسر گمشده از بخش‌های شناخته‌شده این انجیل هستند.
انجیل یوحنا به هویت عیسی، ایمان، حیات جاودان و رابطه او با پدر توجه ویژه‌ای دارد.
اگر می‌خواهید درباره معنای ایمان مسیحی و هویت عیسی بیشتر تأمل کنید، این انجیل می‌تواند نقطه شروع مناسبی باشد.
مزامیر مجموعه‌ای از سرودها، دعاها و تأملات هستند. این کتاب برای کسانی که می‌خواهند مطالعه کتاب مقدس را با دعا همراه کنند، انتخاب ارزشمندی است.
در مزامیر، احساسات گوناگون انسان از شادی و شکرگزاری تا اندوه، ترس و طلب بخشش بیان می‌شوند.
کتاب پیدایش آغاز روایت کتاب مقدس را در بر می‌گیرد و درباره آفرینش، نوح، ابراهیم، اسحاق، یعقوب و یوسف سخن می‌گوید.
مطالعه این کتاب به شناخت بسیاری از شخصیت‌ها و موضوعاتی کمک می‌کند که در بخش‌های بعدی کتاب مقدس دوباره مطرح می‌شوند.
یکی از راه‌های ساده مطالعه کتاب مقدس این است که هر بخش را در پنج مرحله بررسی کنید.
ابتدا بخش مورد نظر را بدون عجله بخوانید. اگر متن کوتاه است، می‌توانید آن را دو بار بخوانید.
در خواندن نخست، هدف آشنایی با کلیت متن است. در خواندن دوم، به شخصیت‌ها، رویدادها، واژه‌های تکرارشونده و تغییرات روایت توجه کنید.
هنگام خواندن از خود بپرسید:
چه اتفاقی رخ می‌دهد؟
چه کسانی در متن حضور دارند؟
چه پرسش یا مسئله‌ای مطرح می‌شود؟
متن با چه موضوعی پایان می‌یابد؟
پس از خواندن، بررسی کنید متن در کدام کتاب قرار دارد و چه نوع نوشته‌ای است.
آیا با یک روایت تاریخی روبه‌رو هستید؟ آیا متن یک مزمور یا سرود است؟ آیا بخشی از یک نامه است؟ آیا نویسنده از تمثیل، استعاره یا زبان نمادین استفاده می‌کند؟
شناخت نوع ادبی به فهم بهتر پیام کمک می‌کند.
برای مثال، یک ضرب‌المثل حکمت‌آمیز معمولاً بیانگر یک اصل کلی است، نه تضمینی که در هر موقعیت بدون استثنا تحقق پیدا کند. به همین ترتیب، زبان شاعرانه یک مزمور را نباید همیشه مانند یک گزارش علمی یا تاریخی خواند.
در این مرحله تلاش کنید پیام اصلی متن را با یک یا دو جمله بیان کنید.
به جای آنکه فوراً از متن نتیجه‌ای درباره زندگی خود بگیرید، ابتدا مشخص کنید متن در زمینه خودش چه می‌گوید.
اگر در حال مطالعه یک نامه هستید، به مسئله‌ای که نویسنده برای مخاطبان خود مطرح می‌کند توجه کنید. اگر یک روایت می‌خوانید، بررسی کنید رویدادها چگونه در ساختار داستان قرار می‌گیرند.
برخی موضوعات در چندین کتاب مقدس تکرار می‌شوند. برای مثال، موضوع عهد در بخش‌های مختلف عهد عتیق و عهد جدید دیده می‌شود.
اگر متن به شخصیت، رویداد یا نوشته دیگری اشاره می‌کند، می‌توانید آن بخش را نیز مطالعه کنید.
در این مرحله، منابع توضیحی و ارجاعات متقابل کتاب مقدس مفید هستند. بااین‌حال، نباید تصور کرد که هر دو متن مشابه الزاماً معنای کاملاً یکسانی دارند؛ زمینه هر متن همچنان اهمیت دارد.
پس از فهم متن، از خود بپرسید چه ارتباطی میان پیام آن و زندگی امروز وجود دارد.
برای مثال:
آیا این متن مرا به بررسی رفتار خود دعوت می‌کند؟
آیا درباره عدالت، محبت یا بخشش پرسشی مطرح می‌کند؟
آیا می‌توانم از آن برای دعا یا تأمل استفاده کنم؟
آیا لازم است درباره موضوعی بیشتر مطالعه کنم؟
کاربرد متن باید با پیام اصلی آن هماهنگ باشد. بهتر است از تحمیل معنایی کاملاً شخصی به متن یا استفاده از یک آیه جداشده برای توجیه رفتاری آسیب‌زا پرهیز شود.
مطالعه و دعا می‌توانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند. در این روش، خواننده نه‌تنها متن را بررسی می‌کند، بلکه برای تأمل در پیام آن نیز زمان اختصاص می‌دهد.
یک روش ساده می‌تواند شامل این مراحل باشد:
۱. مکث و آمادگی: چند لحظه سکوت کنید و حواس خود را از کارهای دیگر دور سازید.
۲. خواندن متن: یک بخش کوتاه از کتاب مقدس را با دقت بخوانید.
۳. توجه به واژه یا موضوع اصلی: واژه، جمله یا رویدادی را که بیش از همه توجه شما را جلب کرده است، یادداشت کنید.
۴. تأمل: بررسی کنید چرا این بخش مهم به نظر می‌رسد و معنای آن در متن چیست.
۵. دعا: بر اساس آنچه خوانده‌اید، دعا کنید. می‌توانید خدا را شکر کنید، برای فهم بهتر راهنمایی بخواهید یا درباره نیازهای خود و دیگران دعا کنید.
۶. یادداشت: یک جمله درباره آنچه آموخته‌اید بنویسید تا بعداً بتوانید به آن بازگردید.
این روش نباید جایگزین فهم دقیق متن شود. احساس شخصی در هنگام مطالعه می‌تواند برای تأمل اهمیت داشته باشد، اما به‌تنهایی تعیین نمی‌کند که معنای اصلی یک آیه چیست.
برای مطالعه بیشتر می‌توانید به صفحه «دعا با کتاب مقدس» در سایت مراجعه کنید.
برای ایجاد عادت مطالعه، بهتر است برنامه‌ای انتخاب کنید که با شرایط زندگی شما سازگار باشد. حتی ده تا پانزده دقیقه مطالعه منظم می‌تواند نقطه شروع خوبی باشد.
یک برنامه روزانه ساده می‌تواند چنین باشد:
دو دقیقه برای آمادگی و سکوت
پنج تا هفت دقیقه برای خواندن متن
سه تا پنج دقیقه برای بررسی پیام اصلی
چند دقیقه برای دعا یا یادداشت‌برداری
اگر زمان بیشتری دارید، می‌توانید زمینه تاریخی متن را نیز بررسی کنید یا بخش‌های مرتبط را بخوانید.
مهم‌تر از طول هر جلسه، استمرار و توجه است. اگر یک روز فرصت مطالعه نداشتید، لازم نیست برنامه را رها کنید؛ روز بعد از همان نقطه ادامه دهید.
این برنامه برای آشنایی مقدماتی با بخش‌هایی از کتاب مقدس طراحی شده است. این برنامه تمام کتاب مقدس را پوشش نمی‌دهد، بلکه نقطه شروعی برای مطالعه منظم فراهم می‌کند.
روز اول: مرقس ۱
روز دوم: مرقس ۲
روز سوم: مرقس ۴
روز چهارم: مرقس ۸
روز پنجم: مرقس ۱۰
روز ششم: مرقس ۱۴
روز هفتم: مرقس ۱۵ و ۱۶
در پایان هفته، درباره آنچه در مورد مأموریت عیسی و معنای پیروی از او آموخته‌اید، یادداشت بنویسید.
روز اول: مزمور ۱
روز دوم: مزمور ۲۳
روز سوم: مزمور ۲۷
روز چهارم: مزمور ۵۱
روز پنجم: مزمور ۱۲۱
روز ششم: امثال ۳
روز هفتم: امثال ۸
به نوع ادبی هر متن توجه کنید. مزامیر عمدتاً سرود و دعا هستند، درحالی‌که امثال از اندرزهای حکمت‌آمیز تشکیل شده است.
روز اول: لوقا ۶
روز دوم: لوقا ۱۰
روز سوم: لوقا ۱۵
روز چهارم: لوقا ۱۸
روز پنجم: لوقا ۱۹
روز ششم: لوقا ۲۲
روز هفتم: لوقا ۲۳ و ۲۴
در این هفته به موضوعاتی مانند رحمت، بخشش، دعا و رفتار عیسی با افراد مختلف توجه کنید.
روز اول: اعمال ۱
روز دوم: اعمال ۲
روز سوم: اعمال ۴
روز چهارم: رومیان ۸
روز پنجم: اول قرنتیان ۱۳
روز ششم: غلاطیان ۵
روز هفتم: فیلیپیان ۲
در پایان این هفته، موضوعات مشترک میان این بخش‌ها را یادداشت کنید؛ برای مثال، محبت، وحدت، روح‌القدس و زندگی مسیحی.
برخی قسمت‌های کتاب مقدس به دلیل زبان، زمینه تاریخی یا موضوع خود دشوار هستند. مواجهه با این دشواری‌ها طبیعی است و نباید به معنای ناتوانی در مطالعه تلقی شود.
یک آیه را جدا از جمله‌ها و فصل‌های اطراف آن تفسیر نکنید. گاهی چند آیه قبل یا بعد، معنای بخش مورد نظر را روشن‌تر می‌کند.
روایت تاریخی، شعر، تمثیل، نامه و نوشته مکاشفه‌ای هرکدام ویژگی‌های خاصی دارند. شناخت این ویژگی‌ها به جلوگیری از برداشت نادرست کمک می‌کند.
گاهی یک واژه در ترجمه‌های مختلف به شکل متفاوتی بیان می‌شود. اگر معنای یک واژه برای فهم متن مهم است، می‌توانید ترجمه‌های معتبر دیگر را نیز مقایسه کنید.
فرهنگ کتاب مقدس، مقدمه کتاب‌ها، یادداشت‌های توضیحی و تفسیرهای معتبر می‌توانند به شناخت زمینه تاریخی و ادبی کمک کنند.
اگر معنای یک متن روشن نیست، بهتر است پرسش خود را یادداشت کنید و برای مطالعه بیشتر به آن بازگردید. لازم نیست هر پرسش در همان لحظه پاسخ قطعی داشته باشد.
جدا کردن یک جمله از متن پیرامونش می‌تواند به برداشت نادرست منجر شود. همیشه بررسی کنید نویسنده چه موضوعی را مطرح می‌کند و جمله مورد نظر چه نقشی در متن دارد.
خواندن تعداد زیادی آیه بدون توجه کافی، ممکن است فرصت فهم دقیق را کاهش دهد. بهتر است سرعت مطالعه را با پیچیدگی متن هماهنگ کنید.
همه کتاب‌های کتاب مقدس به یک شکل نوشته نشده‌اند. برای مثال، مزمور، روایت تاریخی و نامه رسولی ساختارهای متفاوتی دارند.
بهتر است ابتدا معنای متن را بررسی کنید و سپس درباره ارتباط آن با زندگی امروز تصمیم بگیرید. آیه‌ای که از زمینه خود جدا شده باشد، ممکن است به‌اشتباه برای تأیید یک برداشت شخصی استفاده شود.
مطالعه کتاب مقدس فرایندی تدریجی است. برخی پرسش‌ها نیازمند مطالعه تاریخی، ادبی یا الهیاتی بیشتر هستند. یادداشت کردن پرسش‌ها و ادامه مطالعه، رویکردی سازنده‌تر از کنار گذاشتن کتاب است.
ترجمه‌ای که برای مطالعه انتخاب می‌کنید بر تجربه خواندن شما تأثیر می‌گذارد. بهتر است از ترجمه‌ای استفاده کنید که زبان آن برای شما قابل فهم باشد و متن آن با سنت کلیسایی مورد نظر شما سازگار باشد.
اگر می‌خواهید کتاب مقدس کاتولیک را مطالعه کنید، به کامل بودن مجموعه عهد عتیق در نسخه مورد استفاده توجه کنید؛ زیرا نسخه‌های رایج پروتستانی و کاتولیک در تعداد کتاب‌های عهد عتیق تفاوت دارند.
همچنین هنگام نقل مستقیم آیات در نوشته‌های سایت، نام ترجمه و ارجاع دقیق کتاب، باب و آیه را بررسی کنید.
اگر برای فهم یک عبارت با دشواری روبه‌رو شدید، مقایسه چند ترجمه معتبر می‌تواند مفید باشد. بااین‌حال، تفاوت ترجمه‌ها همیشه به معنای تفاوت در پیام اصلی متن نیست؛ گاهی این تفاوت‌ها از انتخاب واژه‌ها و ساختار زبان ناشی می‌شوند.
هر دو روش می‌توانند مفید باشند.
مطالعه فردی به شما فرصت می‌دهد با سرعت خود پیش بروید، پرسش‌هایتان را یادداشت کنید و درباره متن تأمل کنید.
مطالعه گروهی امکان شنیدن دیدگاه‌های دیگران، بررسی پرسش‌های مشترک و یادگیری از تجربه‌های متفاوت را فراهم می‌کند.
در گروه مطالعه، بهتر است ابتدا متن خوانده شود و سپس اعضا درباره معنای آن گفت‌وگو کنند. اختلاف نظر را می‌توان با احترام بررسی کرد و در صورت نیاز به منابع معتبر مراجعه کرد.
در سنت‌های مسیحی، راهنمایی کشیش، خادم کلیسا یا معلم آشنا با کتاب مقدس نیز می‌تواند برای فهم برخی مسائل مفید باشد.
کاربرد متن باید از فهم درست آن آغاز شود. پس از مطالعه، می‌توانید از خود بپرسید آیا متن مرا به بررسی رفتار، نگرش یا تصمیمی مشخص دعوت می‌کند.
برای مثال، مطالعه تعالیم عیسی درباره محبت به همسایه ممکن است فرصتی برای تأمل درباره رفتار با افراد نیازمند فراهم کند. مطالعه مزامیر می‌تواند به بیان صادقانه احساسات در دعا کمک کند. مطالعه نامه یعقوب نیز می‌تواند پرسش‌هایی درباره ارتباط ایمان و عمل ایجاد کند.
در عین حال، کاربرد کتاب مقدس نباید به برداشت‌های عجولانه محدود شود. برخی متون در شرایط تاریخی خاصی نوشته شده‌اند و فهم معنای آنها نیازمند بررسی زمینه است.
همچنین، هیچ متنی نباید برای توجیه خشونت، سوءاستفاده یا محروم کردن فرد از امنیت و کمک لازم به کار گرفته شود. در موضوعات پیچیده، مطالعه دقیق و گفت‌وگو با افراد آگاه می‌تواند از برداشت‌های آسیب‌زا جلوگیری کند.
مطالعه کتاب مقدس فرایندی تدریجی برای شناخت متن، فهم پیام آن و تأمل درباره ارتباطش با زندگی ایمانی است.
برای شروع، می‌توانید با انجیل مرقس یا لوقا آغاز کنید و سپس به سراغ مزامیر، کتاب پیدایش و دیگر بخش‌های کتاب مقدس بروید. خواندن منظم، توجه به زمینه تاریخی و ادبی، یادداشت‌برداری و بررسی ارتباط میان بخش‌های مختلف به فهم بهتر متن کمک می‌کند.
مطالعه کتاب مقدس را می‌توان با دعا و سکوت همراه کرد، اما احساس شخصی نباید جایگزین بررسی دقیق معنای متن شود.
لازم نیست از همان ابتدا همه پرسش‌ها را پاسخ دهید. مهم این است که با صبر، دقت و استمرار پیش بروید و در طول مسیر، شناخت خود از کتاب مقدس را گسترش دهید.
انجیل مرقس انتخاب مناسبی برای آشنایی اولیه با زندگی و خدمت عیسی مسیح است. انجیل لوقا نیز برای شناخت تعالیم عیسی درباره رحمت، دعا و محبت به دیگران مناسب است.
برای شروع، ده تا پانزده دقیقه در روز می‌تواند کافی باشد. مهم‌تر از مدت مطالعه، استمرار و توجه به متن است. با گذشت زمان می‌توانید مدت مطالعه را افزایش دهید.
ابتدا متن را با دقت بخوانید، سپس زمینه تاریخی و نوع ادبی آن را بررسی کنید، پیام اصلی را بیابید، ارتباط آن را با بخش‌های دیگر کتاب مقدس بسنجید و در پایان درباره کاربرد آن تأمل کنید.
خواندن کتاب مقدس از ابتدا تا انتها می‌تواند مفید باشد، اما برای شروع تنها روش ممکن نیست. بسیاری از خوانندگان ابتدا با یکی از انجیل‌ها آغاز می‌کنند و سپس به‌تدریج سراغ بخش‌های دیگر می‌روند.
می‌توانید پس از خواندن یک بخش، درباره پیام آن مکث کنید، موضوع اصلی را یادداشت کنید و سپس بر اساس متن دعا کنید. برای مثال، می‌توانید شکرگزاری کنید، طلب راهنمایی کنید یا برای دیگران دعا کنید.
متن پیرامون آیه را بخوانید، نوع ادبی و زمینه تاریخی آن را بررسی کنید و در صورت نیاز از ترجمه‌های معتبر دیگر یا منابع توضیحی کمک بگیرید. بهتر است پرسش خود را یادداشت کنید و برای رسیدن به نتیجه عجله نکنید.
بله. ترجمه‌ها ممکن است در انتخاب واژه‌ها و ساختار جمله‌ها تفاوت داشته باشند. برای مطالعه دقیق، استفاده از ترجمه معتبر و مقایسه ترجمه‌های دیگر در موارد دشوار می‌تواند مفید باشد.
هر دو روش مزایای خود را دارند. مطالعه فردی فرصت تأمل و یادداشت‌برداری فراهم می‌کند، درحالی‌که مطالعه گروهی امکان گفت‌وگو و شنیدن دیدگاه‌های دیگران را فراهم می‌سازد.
به متن پیرامون آیه توجه کنید، نوع ادبی را بشناسید، زمینه تاریخی را بررسی کنید و از نتیجه‌گیری شتاب‌زده پرهیز کنید. در مسائل دشوار، مراجعه به منابع معتبر و گفت‌وگو با افراد آگاه می‌تواند کمک‌کننده باشد.
© تمامی حقوق محفوظ است | دعاهای عیسی – وب‌سایت مستقل منابع مسیحی فارسی